Nedir Bu Hipertansiyon?

Hipertansiyon, özellikle orta yaş ve üzeri kişilerde görülen kan basıncı yüksekliğidir. Kan basıncı ise damarda akan kanın damar duvarına yaptığı basınçtır. Kan basıncı, bahçe sularken hortumun içinden geçen suyun hortumu germesi gibi düşünülebilir.

Kan basıncı “/” ile ayrılmış iki sayı şeklinde ifade edilir ve birimi milimetre cıva (mmHg) şeklinde gösterilir. İlk sayıyı büyük tansiyon (sistolik kan basıncı) ikinci sayıyı ise küçük tansiyon (diyastolik kan basıncı) adıyla biliyoruz.

İdeal kan basıncı 120/80 mmHg olarak kabul edilir. 140/90 mmHg ve üzeri kan basıncı yüksek tansiyon (hipertansiyon) olarak adlandırılır.

Büyük tansiyon kalbin kasılması ile pompalanan kanın itme kuvveti ile oluşur. Küçük tansiyon ise kalbin gevşemesi esnasında kanın damarlarda yaptığı basınçtır.

45 yaş civarında hipertansiyon hastası erkeklerin oranı kadınlardan fazlayken yaş 65’e geldiğinde bu oran tersine döner.

Kan basıncının yükselmesi kalbin kan pompalarken daha fazla yorulmasına neden olur. Ayrıca dalgaların duvarlara vurdukça duvarı aşındırması gibi kan basıncı da damar duvarını aşındırır. İlerleyen zamanda kalp hastalığı, böbrek hastalığı ve inme riskini de artırır.

Hipertansiyon Olduğunuzu Nasıl Anlarsınız?

Hipertansiyon, uzun zamandır yüksek tansiyonunuz olmasına rağmen tansiyon aletiyle ölçüm sonucunu gördüğünüz ana kadar herhangi bir belirti vermeyebilir. Hipertansiyon sinsice ilerleyen bir hastalıktır. Bu sebeple hipertansiyonu olduğu halde farkında olmayan her 5 kişiden 1’i inme veya kalp krizi riskinin de farkında değildir.

Hipertansiyonun belirtileri genellikle kan basıncının aşırı yükselmesi ile ortaya çıkabilir. Bunlar;
  • Ciddi baş ağrısı
  • Bitkinlik
  • Görme problemleri
  • Göğüs ağrısı
  • Nefes darlığı
  • Kalp atışının düzensizleşmesi
  • İdrarda kan görülmesi
  • Kulaklarda, göğüste veya ensede “vurma”

Hipertansiyonun Sebepleri Nelerdir?

Hipertansiyonun esas sebebi net olmasa da kan basıncının yükselmesine sebep olan bazı etmenler;
  • Sigara kullanımı
  • Aşırı kilo, obezite (vereceğiniz her 1 kg kan basıncınızda 2-3 mmHg düşüş sağlar)
  • Hareket azlığı: Haftada 150 dakika tempolu yürüyüş yapmak sağlığınıza iyi gelir.
  • Aşırı tuz tüketimi: Yetişkinler için minimum sodyum gereksinimi günde 500 mg’dır. Bu miktar yaklaşık 1⁄4 tatlı kaşığı tuzdur. Maksimum tuz alımı ise günlük 6 gr (2,4 gr sodyum) olarak belirlenmiştir. Her gün tükettiğimiz zeytin, peynir, ekmek, turşu, kuruyemiş gibi yiyecekler de tuzludur. Yemeklerinizden tuzu çıkarmak sizi kurtarmayabilir.
  • Aşırı alkol tüketimi: Günlük 1-2 kadehten fazlası hem sağlığa hem de kesenize zarar verir! Bir kadeh derken kastedilen ölçü: 30cc bira, 100ml şarap, 45ml rakı veya viskidir.
  • Stres, kan basıncının artmasına neden olarak hipertansiyona sebep olabilir.
  • İleri yaş
  • Aile bireyleri arasında hipertansiyonu bulunanların bu hastalığa yakalanma oranı yüksektir.
  • Kronik böbrek yetmezliği de hipertansiyona neden olabilir.
  • Böbrek üstü bezleri ve tiroid bezleri hastalıkları: Böbrek üstünden veya tiroidden salgılanan bazı hormonlar kan basıncını artırabilir veya azaltabilir.
  • Uyku apnesi: Gece uykuda nefesiniz tutuluyorsa, horluyorsanız, ağzınız açık uyuyorsanız en kısa sürede Göğüs Hastalıkları, KBB veya Nöroloji hekimine başvurmanız yerinde olacaktır.

Hipertansiyon Nasıl Tedavi Edilir?

Hipertansiyonun tedavisi için öncelikle tanı konması gereklidir. Bu sebeple aile hekiminize veya bir kardiyoloji uzmanına başvurabilirsiniz.

Kan basıncınız yüksek-normal (130/85 – 139/89 mmHg arası) ise
  • Kan basıncınızı takip etmeniz
  • Kilo vermeniz
  • Tuz kullanımını azaltmanız
  • Stresten uzak durmanız
  • Alkol kullanıyorsanız azaltmanız
  • Sigara içiyorsanız bırakmanız
  • Haftada 5 gün, günde en az 30 dakika spor yapmanız
  • Dengeli beslenmeniz
Hipertansiyondan sizi korumaya yardımcı olacaktır.

Eğer kan basıncınız 140/90 mmHg’den fazla ise en kısa sürede bir hekime başvurmanız yerinde olacaktır.

Hipertansiyonda Bilmeniz Gerekenler (Sıkça Sorulan Sorular)

Limon suyu içiyorum (suyun içine limon sıkıyorum) ve her gün bir diş sarımsak yiyorum... Bu tansiyon ilacı yerine geçer mi?
- Geçmez. Limon suyunun veya sarımsağın kan basıncını düşürdüğüne dair herhangi bir bilimsel kanıt mevcut değildir. İlacınızı kullanmayarak sağlığınızı ve hayatınızı riske attığınızı unutmayın. Sarımsağın kokusundan hiç bahsetmiyoruz bile!
Tansiyonum yıllardır yüksek, bir zararını görmedim.
- Yüksek kan basıncı damarlarda ve iç organlarda tahribat yapar ve sonuçları zamanla gözlenir. Bugüne kadar görmemeniz hasar olmadığını göstermez.
“Tansiyon ilaçlarının yan etkisi var, onlar da zararlı” dedi televizyondaki doktor. Ben bu tansiyonu kendim düşürürüm, ilaca gerek yok!
- Kan basıncı yüksekliği ile mücadelede ilk adım yaşam tarzı değişikliğidir (Yazıda mevcut). Bu şekilde bir yaşam tarzı sizi hipertansiyon hastası olmaktan korusa da tek başına kan basıncınızı düşürmekte yeterli değildir. Evet ilaçların yan etkileri gözlenebilir. Bunun korkusu ile hipertansiyonun vücudunuzda yaratacağı tahribatı önleyemezsiniz. İlaç yan etkileri ile ilgili bilgiyi doktorunuzdan alabilirsiniz. Doktorunuza danışmadan, televizyondakilerin telkini ile ilacınızı kesmeyin.